حمیدنامه

سلام خوش آمدید

خطاب به تصمیم گیران فرهنگ

دوشنبه, ۳۰ دی ۱۴۰۴

با دوستی درباره معضلات فرهنگی صحبت می‌کردیم. تلویزیون روشن بود و شعر جعلی محمود کریمی از سیما پخش می‌شد. حالم بهم ریخت!

خیلی متعجبم. آیا هیچ آدم عاقلی می‌ره رو دیوار بنای تاریخی، شعار بنویسه؟ اگر کسی مثلا اسپری برداره و روی سی و سه پل بنویسه «الله اکبر»، کسی به محتوای شعار توجه می‌کنه؟ کسی تشویق می‌کنه؟ نه! احتمالا همه می‌گن نویسندۀ شعار، آدم ناقص العقله!

جنابان مدیران کم‌هوش!
حالا هم که بر مردم منت نهادید و سرود «ای ایران» مرحوم نوری رو برسمیت شناختید، کاش عاقل بودید و در شعرش دست نمی‌بردید. همون نسخه اصلی رو پخش می‌کردید.
باور کنید مداح نمی‌تونه چاره ساز فرهنگ باشه. مدیریت فرهنگیْ علمه، کتاب داره، پژوهش داره، سیاستگذاری داره. سرود «ای ایران» یه اثر ملیه. حیثیت تاریخی داره. متنش هیچ مشکلی نداشت که سپردید به مداح سلبریتی عوضش کنه. واقعا چرا با اعصاب مخاطب بازی می‌کنید؟!

 

ایران 
آواز محمد نوری
شعر تورج نگهبان
آهنگ محمد سریر

 

در روح و جان من، می‌مانی ای وطن
به زیر پا فتد آن دلی، که بهر تو نلرزد
شرح این عاشقی، ننشیند در سخن
که بهر عشق والای تو، همه جهان نیرزد

ای ایران ایران 
دور از دامان پاکت دست دگران
بد گهران

ای عشق سوزان
ای شیرین‌ترین رویای من تو بمان
در دل و جان

ای ایران ایران
گلزار سبزت دور از تاراج خزان
جور زمان

ای مهر رخشان
ای روشنگر دنیای من به جهان
تو بمان

سبزی صد چمن، سرخی خون من
سپیدی طلوع سحر، به پرچمت نشسته
شرح این عاشقی، ننشیند در سخن
بمان که تا ابد هستی‌ام، به هستی تو بسته

نظرات (۱۳)

  • امام عصر
  • اینا کل حکومتشون جعلیه چه برسه به این جزئیات

    پاسخ:
    موافق نیستم باهاتون. جمله تون مهمله. قابل نقد نیست.

    خود مداح هم مقصر نیست،بالاخره باید شعر ایدئولوژیک میشد و با تفکر مقامات عظما همخوانی میداشت!

  • امام عصر
  • کجاش مهمله برات!!!؟

    جعل کردن و تحریف جزو اصول اصلی پایه گذاران این حکومت فاسده

    از جعل تاریخ تا جعل آمار، خبر و...

    اینکه هر محتوا و هر اثری رو به زور به سمت سیاست های خودشون تغیر میدن اسمش چیه از نظر شما!؟

    ای ایران استاد نوری که بماند...

    پاسخ:
    با احترام به احساسات و خشم و نارضایتی که دارید، جملات و توصیفاتی که میگیم باید قابل نقد و بررسی باشه. کلی گفتن و احساسی حرف زدن راه بجایی نمی‌بره... کل حکومت جعلی نیست. بخشهاییش دچار فساد و ناکارامدیه. 
  • امام عصر
  • موضع تون رو روشن کردید!

    ادامه بحثی از طرف من نیست.

    پاسخ:
    وقتی کسی کامنت می‌ده و حرفمو زیر سوال می‌بره، خوشحال می‌شم که کسی اومده دیالوگ کنیم... ممکنه موضع یا نظر من رو غلط بدونید ولی کاش انقدر سریع کناره نگیرید.

    سواد کافی ندارد در این زمینه یا در بسیاری اگر نگوییم همه زمینه‌ها...

    پاسخ:
    بله متاسفانه. شاید در حیطه کاری خودش محبوب باشه، ولی چنین تصمیماتی خیلی خطیره. نباید به افرادی مثل ایشون سپرده بشه.
  • William Coleridge
  • سلام برادر
    چندتا نکته به ذهنم می رسه.

    1. اینکه میگی سپردید به مداح سلبریتی عوضش کنه یعنی فضای شعر گفتن و ملودی سازی برای مداحان رو داری از دور، خیلی دور می بینی و قضاوتت با واقعیت نسبتی نداره.

    توی این موارد، کسی سفارش کار به مداح نمیده. حتی خود مداح در خیلی از موارد نقطه اصلی ماجرا نیست. نقطه اصلی کار شاعره. 

    یه شاعر، بر اساس ذوقش، تصمیم گرفته با توجه به وقایع جنگ دوازده روزه یه ملودی آشنا رو بیاره توی هیئت و روش هم شعر متناسب با فضای هیئت رو بگه. جوری که کارش هم فضای ملی میهنی داشته باشه هم مذهبی. مداح هم پسندیده و خونده. 

    این یه ابزار و یه متوده که مال این کار هم نیست. از قبل مرسوم بوده. حتی خواننده ها هم گاهی یه ملودی رو با تغییر شعر بازخوانی می کنن.

     

    2. اینکه شما میگی شعر اصلی ای ایران بهتر بود، ممکنه من با شما همراه باشم. واقعا هم همراهم. من هم معتقدم همون شعر اصلی اگه بازخوانی می شد توی هیئت شاید به مراتب بهتر هم در میومد. اما این در ساحت سلیقه است. به هر حال، شاعر تصمیم گرفته تغییراتی بده. 

    بعضی وقتا این تغییرات انقدر خوب میشینه روی کار که کار اصلی رو به حاشیه می بره. مثلا "ببار ای بارون ببار...بر دلم گریه کن خون ببار...دلم زار زینبه" شاید توی بازخوانی محمود کریمی بیشتر شنیده شد تا خوانش آقای شجریان. 

     

    3. میگی باور کنید مداح نمی تونه چاره ساز فرهنگ باشه. این حرف بیشتر به این می مونه که بخوای یه چیزی رو بندازی وسط تا حرف خودت رو بزنی. مث اینکه من بیام بگم باور کنید سیب لبنانی نمی تونه جای پیاز رو بگیره. بعد نتیجه بگیرم که پس بیاید پیازای منو بخرید. خب مگه کسی از اول ادعا داشته که سیب لبنانی جای پیاز رو میگیره یا کسی مدعی بوده که مداح چاره ساز فرهنگه که الان این حرف در جوابش مطرح میشه؟ 

     

    4. در این مورد شدیدا باهات موافقم که چرا تا قبل از این بازخوانی همراه با تغییرات، ای ایران مرحوم نوری نادیده گرفته می شد ولی الان خوب شده؟

     

    5. با کی داری حرف می زنی؟ فرهنگ این مملکت اگه متولی داشت که الان وضع این نبود :)   

     

    ارادت

    پاسخ:
    سلام و تشکر ازاینهمه تایپ. ممنونم که وقت گذاشتی و نکته سنجی کردی.

    اینکه مداح خودش شعر می‌گه یا  دستیارش، آهنگ رو خودش می‌سازه یا کسی دیگه، به اصل حرف من تاثیری نداره. مهم اینه که مداح معروف، این شعر یا اهنگو داره می‌خونه.

    چه ایشون چه هرکسی، شاید در جمع خصوصی یا در محل هیات خودش، اجازه داشته باشه یه اثر رو بازخوانی کنه یا تغییر بده. ولی در رسانه ملی این حق رو نداره چون اینکارها معنا پیدا می‌کنه. می‌شه تلاش برای تسخیر امر ملی، بنفع ایدئولوژی خاص!

    اینجا نفس اثر خیلی مهمه و مثلا با تصنیف شجریان متفاوته. وقتی اثری تاریخی یا ملی می‌شه، دیگه هرکسی حق نداره توش دستکاری کنه. پس «صلاح شاعر» توجیه خوبی برای دست بردن تو شعر نیست. شبیه یک بنای ملی که دیگه حتی شهرداری هم حق نداره توش دست ببره. چه رسد به یه شرکت ساخت و ساز.

    اما چرا حق نداره؟ چون امر ملی فصل مشترک اتحاد مردمیه که بلحاظ فکری متکثرند و سبک زندگیشون و ارزشهاشون باهم متفاوته. اگر هرکسی بخواد میخ خودش رو بکوبه روی امر ملی، دیگه شاید فصل مشترکی باقی نمونه...

    در مورد مثال سیب و پیاز، بنظرم کسی رسما نگفته ولی اگر رسانه‌ ملی رو پیگیری کنی، حضور بسیار پر رنگ مداحان درش غیرقابل انکاره. نقد این سیاست فرهنگی، جاش اینجا نیست. ولی اگر نوشته‌های آقای حسام امین مظاهری رو دنبال کنی، مفصلا به این پدیده پرداخته.

    بقول خودت واقعا داریم با کی حرف می‌زنیم. فرهنگ بی صاحبه انصافا 😔


  • حسن صنوبری
  • دوست عزیزم

    فکر می‌کنم دچار اشتباهی شدید

    البته که موافقم صداوسیما باید اهتمامش بیشتر به پخش آثار اصلی باشد، و از این جهت نگرانی شما درست است،

    ولی در هنر و ادبیات، در همه تاریخ و همه جهان، چیزی داریم به نام «اقتباس». اقتباس با جعل و سرقت فرق می‌کنه، در اقتباس خیلی عادی است که یک شعر یک ملودی یا یک نقاشی مورد بهره‌برداری اثر دیگری قرار بگیره، انرژی‌اش باعث شود اثر هنری جدیدی با یک انرژی مضاعف خلق بشه، به شرطی اولا معلوم باشه (یعنی مثلا اثر اقتباس‌شده گمنام باشه) اقتباس است و این کار اصلی نیست، و در نتیجه سرقت ادبی و هنری اتفاق نیفته، ثانیا فضای اثر جدید برای پذیرش اثر قدیمی متناسب‌سازی بشه.

    خلاصه کار محمود کریمی اقتباسه، جعل نیست، و اتفاقا از همین جهت ارزش هنری هم داره. حالا اینکه بعضی سطرهاش ضعیف میشه در ادامه بحث دیگریه

    پاسخ:
    سلام و درود ممنونم از لطف شما
    بنده از سرقت حرفی نزدم. اگر به مثالم دقت کرده بودید، از آسیب به یک اثر ملی حرف زدم. بیان شما درسته ولی در جایی که هر مولفی، اجازه چنین کاری داشته باشه. در جامعه ما فرهنگ بشدت کنترل می‌شه و بخشی از جامعه، که اتفاقا کوچک هم نیست، کلا اجازه حضور در رسانه رسمی رو نداره و کاملا از رسانه حذف شده. حتی خواننده‌ای ممکنه شخصا کاری رو اماده کنه و کلیپی بخونه و در یوتیوب منتشر کنه ولی توسط دستگاه قضایی متهم بشه... خب اینجا دیگه نمی‌شه انقدر نایس درباره اقتباس صحبت کرد. وقتی رسانه مثلا ملی بارها این شعر جعلی رو پخش می‌کنه، وقتی در برخی مدارس، به پدرمادرها می‌گن این شعر رو با بچه ها کار کنید که در مدرسه بخونن، وقتی پسردایی دهساله‌م شعر اصلی رو از زبان من می‌شنوه و متعجب می‌شه که چرا دارم غلط می‌خونم! این دیگه اسمش اقتباس نیست

    هر موقع مثلا خواننده‌ای اجازه داشت اهنگ سرود خمینی ای امام رو روی یک شعر انتقادی بخونه و پخش هم بکنه و تبعاتی براش نداشته باشه، اونوقت فرمایش شما هم قابل قبوله.

    منم اول ناراحت میشدم وقتی دهه هفتاد مردم کوچه بازار میگفتن خمینی ای امام پولام شده تمام. یا سرود ملی سابقمونو کاملا عوض کردن ریتمیک بخونید 

    ما عاشق قاشق چنگالیم. بر سر سفره ها حمله میبریم 

    کو غذا کو غذا کو غذای ما ....

    کاش بودید و در نقد چنین کار ضد فرهنگی فرومایه ای قلم میزدین که غالب ملت درس عبرت بگیرند و مصادره به مطلوب نکنند.  اما گویا همیشه از یه طرف باد میزنه 

    پاسخ:
    درسته یادم هست...  بنده سعی می‌کنم همیشه باد از یکطرف نزنه. این شعرها اگر از رسانه ملی پخش بشه، حتما نقدش می‌کنم.

    چه شما و چه کسایی که کامنت گذاشتن کلا درگیر تعصب هستید. یکی به خاطر این‌که احتمالا بیرون از هیئت و محفل هیچ بویی از موسیقی نبرده؛ یکی به خاطر تعلقات سیاسی؛ یکی هم برای خاطراتی که با یک «اثر ملی» داره که می‌خواد اون رو بگذاره توی موزه تا کسی دست بهش نزنه. هیچ کسی دلایلی ارائه نکرده که به خود اثر ربط داشته باشه و در هر حالتی یه چیزی بیرون از اثر بهش الصاق شده که تقدیس کنه یا تقدس‌زدایی. اصلا چرا فرهنگ باید تصمیم‌گیر داشته باشه به نظرتون؟ تازه اون هم از جنس دولتی و حکومتی. ای ایران و تقلیدش رو «مدیریت فرهنگی» و مطالعه کتاب و سفارش نساخته؛ ذوق انسانی ساخته که استدلال و دیالوگ نمی‌طلبه، بلکه تربیت نیاز داره. گذر زمان نشون می‌ده که این تربیت چه‌طور انجام شده یا نشده. دو دهه بعد باید ببینیم که کدوم اثر مونده و کدوم رفته.

    پاسخ:
    ممنونم. بعید نیست دچار تعصب باشم. ولی خب یکی از اهدافم از وبلاگ نویسی، نقد شدن افکارم هست.

    موافقم، حالت ایدئال اینه که فرهنگْ تصمیم‌گیر نداشته باشه. اما حالا که داره، کاش انقدر یکطرفه و تبعیض آمیز نباشه. جوری نباشه که حس کنیم همه چیز از جمله اثار ملی و فرهنگی، داره خرج ایدئولوژی می‌شه.

  • می‌نویسم از خودم
  • من فقط با این جمله نظر آخر موافقم: زمان تعیین میکنه کدوم ماندگاره و کدوم فراموش شدنی

    لبته ناگفته نماند اقتباس هنری وقتی ارزشمنده که چیزی به اثر قبلی افزوده بشه. وگرنه یک اقتباس بی ارزش افزوده، چه هدفی میتونه داشته باشه؟! 

    پاسخ:
    بنظرم آثار فرهنگی، مراقبت هم می‌خوان. نمیشه به امان خدا رهاشون کرد تا ببینیم کدام باقی می‌مونه.
  • می‌نویسم از خودم
  • منم این آهنگ مرحوم نوری رو خیلی دوست دارم. اما متاسفانه در مورد همه آثار هنری نمیشه اینطور مراقب بود. تابلوی نقاشی رو هم کپی میکنن. شعر ها رو اقتباس میکنن. فیلمها، داستانها... نمیشه جلوشون رو گرفت اما قضاوت هنر یکی با اهل فنه و یکی با گذر زمان

    بنابراین بنظرم خودتونو ناراحت نکنید. بشنوید و بگذرید 🙂

    پاسخ:
    باشه... ای خدایان هنر که در کوه المپ نشسته‌اید، شاهد باشید که ما در پاسداری از هنر کوشش کردیم، ولی اهل اقتصاد گفتن صرفه نداره، ما هم اطاعت کردیم. 😁

  • می‌نویسم از خودم
  • احسنت 😅

     

    از خلال کامنتها این سوال برام ایجاد شد که واقعا فرهنگ نباید تصمیم گیر داشته باشه؟! 

    پاسخ:
    منطقا باید داشته باشه. اما اینکه حاکم باشه، یا نظم دهنده، یا بستر ساز؟ بحث درازی داره...
    فعلا که سیاستهای فرهنگی از بالا ابلاغ می‌شه، وزارتخونه هم باید بکوشه اجرایی‌شون کنه!
  • می‌نویسم از خودم
  • دقیقا. پس بطور خلاصه باید داشته باشه اما از بحثش به علت ضیق وقت عبور میکنیم

    پاسخ:
    درود خدایان بر شما 

    ارسال نظر

    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    تجدید کد امنیتی